• EDİTÖR: PROF. DR. SABAHATTİN AYDIN
• HAZIRLAYANLAR: DR. SİNAN KORUKLUOĞLU DR. YUSUF ÜSTÜ DR. İSMAİL KASIM DR. A. REŞAT DOĞUSAN DR. ALİ HACIİMAMAĞAOĞLU
• SANAT YÖNETMENİ: MEHMET EMİN
• UYGULAMA: TÜLİN TERCAN BASKI CİLT MAVİ OFSET

ANKARA 2004

İÇİNDEKİLER

SUNUŞ 

1. GİRİŞ
2. SAĞLIKTA NEREDEYİZ?
   1. Temel Sağlık Hizmetleri ve Aile Hekimliği Uygulamalarına Bakış
      1. Farklı Aile Hekimliği Uygulamalarından Örnekler
         1. Hollanda
         2. Danimarka
         3. İngiltere
         4. Almanya
         5. Polonya
         6. Çek Cumhuriyeti
         7. Bulgaristan
         8. Küba
         9. Finlandiya
   2. Türkiye'de Temel Sağlık Hizmetlerine Bakış
3. SAĞLIK HİZMETLERİ İLE İLGİLİ TANIMLAR
   1. Temel Sağlık Hizmeti
   2. Birinci Basamak Sağlık Hizmeti
   3. Birinci Basamak Sağlık Kuruluşu
   4. Birinci Basamak Hekimi
   5. Genel Pratisyenlik / Aile Hekimliği Disiplini
   6. Aile Sağlığı Merkezi / Aile Sağlığı Birimi
   7. Genel Pratisyen /Aile Hekimliği Uzmanı
   8. Aile Doktoru / Aile Hekimi
   9. Aile Diş Hekimi
   10. Aile Sağlığı Elemanı
   11. Uzman Hekim
   12. Toplum Sağlığı Merkezi
   13. Toplum Sağlığı Uzmanı / Toplum Sağlığı Hekimi
   14. 112 Acil Yardım istasyonu
   15. ikinci Basamak Sağlık Kuruluşu
   16. Üçüncü Basamak Sağlık Kuruluşu
   17. Yerel Sağlık idaresi
4. SAĞLIKTA DÖNÜŞÜM PROGRAMINDA BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİ
   1. Amaç ve Hedeşer
   2. Neden Aile Hekimliği?
   3. Aile Hekimi / Aile Doktoru Kimdir?
   4. Aile Hekiminin Görev ve Sorumlulukları
   5. Aile Hekimliği Uygulamasına Geçişte Önemli Hususlar
5. YENİ DÖNEMDE YAPILANMA
   1. Sağlık Bakanlığının Görev ve Yetkileri
   2. Yerel Sağlık İdarelerinin Görev ve Yetkileri 
      1. il Sağlık idareleri
      2. ilçe Sağlık idareleri
      3. Toplum Sağlığı Merkezleri
   3. Aile Hekimliği Uygulamasına Geçiş ve Plânlama
6. AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASI
   1. Aile Hekimliği Eğitimi ve Sertifikasyonu
   2. Doktor Seçme ve Değiştirme Özgürlüğü
   3. Hizmet Sürekliliğinin Sağlanması
   4. Çalışma Saatleri ve izinler
   5. Aile Hekiminin Rutin Takip ve Muayeneleri
   6. Etkili Sevk Sistemi ve Geri Bildirim
   7. Kırsal Kesimde Aile Hekimliği ve Gezici Hizmet
   8. Aile Sağlığı Merkezleri ve Grup Çalışmaları
   9. Tetkik ve Tahlil işlemleri
   10. Acil Sağlık Hizmetleri
   11. Kayıt Sistemi
   12. Aile Diş Hekimliği
   13. Aile Sağlığı Birimi/Merkezi Standartları
   14. Yerleşim
   15. Fiziksel Mekan
   16. Asgari Tıbbi Donanım
   17. Personel
   18. Ücretlendirme Modeli ve Hizmet ilişkisi
   19. Kontrollü Yerel Uygulamalar ve Kademeli Geçiş
   20. işyeri ve Kurum Hekimlikleri
7. SONUÇ
8. YARARLANILAN KAYNAKLAR AİLE HEKİMLİĞİ

SUNUŞ

Sağlık hakkının korunması, bireysel sağlıktan toplum sağlığına uzanan zorlu bir süreç gerektirir. Genel tıp hekimliği, başta Avrupa ülkelerinde olmak üzere birçok dünya ülkesinde başarıyla uygulanmakta, birinci basamağın önemi ve maliyete etkisi giderek daha iyi anlaşılmakta, yapılan reformlarla daha da yaygınlaştırılmaktadır. Dünyada yaygınlaşan anlayışa göre temel sağlık hizmetleri tanımına birinci basamaktaki tanı ve tedavi hizmetleri ile rehabilitasyon hizmetleri de dahil edilmektedir. Temel sağlık hizmetleri konseptinin yeni modelinde aile hekimleri ana görevi üstlenmektedir. "Sağlıkta Dönüşüm Programı" çerçevesinde yeni bir bakış açısıyla, şimdiye kadar çözülmemiş sorunlara çözüm bulma amacını gerçekleştirmede en önemli adımlardan birisi olan Aile Hekimliği Uygulaması nihayet hayata geçiriliyor. Aile hekimliği ile ilgili olarak ülkemiz insanlarının emekleriyle ortaya koyduğu değerleri dikkate alan bir anlayışla yola çıktık. Bu dokümanı, geçmişte yapılan bütün çalışmaları değerlendirerek, sağlıkta önemli mesafeler kat etmiş veya bu yolda ilerleyen çeşitli gelişmiş ve gelişmekte olan ülke örneklerini yerinde inceleyerek, ülkemizin koşullarını da göz önünde bulunduran bir anlayışla hazırladık. Geçmişi reddederek değil, geçmişi değerlendirerek yeni bir uygulama inşa etmeye çalışıyoruz. Bu amaçla çıktığımız yolda, artık Dünya ülkelerinde genel kabul görmüş aile hekimliği uygulamasının her aşamasında, uygulamanın yapılıp yapılmamasını tartışmak yerine, nasıl yapılması gerektiği konusunda ortak değerimiz olan sağlığa katkıda bulunan ve bulunması muhtemel herkesi yanımıza çağırıyoruz. Aile hekimliği uygulaması ile ilgili tüm çalışmalar, Sağlık Bakanlığı ilgili birimlerinin, konularında uzman hekim ve öğretim üyelerinin, uzmanlık derneğinin, birinci basamakta çalışan hekimlerin geniş katılımlarıyla hazırlandı. Çalışmaya katkıda bulunan herkese, bugüne kadar ülkemizde sağlığın ve sağlık sistemlerinin gelişmesine emeği geçen bütün hükümetlerimize, gönüllü kuruluşlarımıza, ülkemize destek veren uluslararası kuruluşlara, ilgili özel ve tüzel kişilere bu vesile ile teşekkürü borç biliyorum. Tüm milletimizi içine alan sağlıklı yaşamanın ön plana çıktığı aile hekimliği uygulamasının sağlayacağı faydalar ile hep beraber daha iyiye gideceğimiz inanç ve umuduyla hepinize saygılar sunuyorum.

PROF. DR. RECEP AKDAĞ
T.C. SAĞLIK BAKANI

kaynak: http://www.saglik.gov.tr/aile/